Bosuilen in de Boswachterij Noordwijk en Noordwijkerhout in 2026

Verslag bosuileninventarisatie 19 en 20 januari 2026 in de Boswachterij Noordwijk en Noordwijkerhout.

Voor inmiddels het derde jaar op rij hebben Arco Mandemaker en ik een inventarisatie op bosuilen in de Boswachterij Noordwijk en Noordwijkerhout uitgevoerd. Net als voorgaande jaren omvatte het inventarisatiegebied niet alleen het bos tussen de Noraweg en Noordwijk, maar werden ook enkele omliggende gebieden meegenomen, waaronder het Oosterduinse Meer, Landgoed Sancta Maria en Landgoed Sint Bavo.

Weer

Ook dit jaar werd de telling verspreid over twee opeenvolgende dagen. Op 19 januari werd de Boswachterij geteld, gevolgd door de omliggende gebieden in Noordwijkerhout op de 20e. Beide avonden verliepen onder droge omstandigheden, al hing er op 20 januari een vrij dichte mist, waardoor de telomstandigheden die avond niet optimaal waren. De temperatuur bleef op beide dagen constant tussen de 2 en 3 graden Celsius. De wind waaide op 19 januari matig tot zwak uit het zuidoosten (kracht 3→2) en nam op 20 januari iets toe tot zuidoost 4. 

Warmtebeeld

Nieuw dit jaar was het gebruik van een warmtebeeldkijker en camera gedurende de telling. Deze bleek uitstekend bruikbaar bij het opsporen en tellen van bosuilen, zonder dat hierbij verstorende (en minder effectieve) middelen als lampen gebruikt hoefden te worden (zie figuur 1 en 2).

Figuur 1: Bosuil met warmtebeeld, Boswachterij Noordwijk

Figuur 2: Bosuil met warmtebeeld, Boswachterij Noordwijk

Aanpak en route

De telling werd op dezelfde manier uitgevoerd als in de voorgaande twee jaren. Om een zo reëel mogelijk beeld te krijgen, besloten we het gehele in de boswachterij gelegen bos in een vrij kort tijdsbestek te doorkruisen. We startten aan de noordkant (Noraweg) van het gebied en besloten al fietsend, volgens de in figuur 3 aangegeven route, richting Noordwijk (waar we de bosronde eindigden) te gaan. Regelmatig stopten we even enkele minuten op de in figuur 4 met letters aangegeven luisterpunten. Op sommige van deze punten werd de zang van een mannetje en de roep van een vrouwtje afgespeeld. Om dubbeltellingen te voorkomen, besloten we alleen de vogels die ons daadwerkelijk ‘toezongen’ te tellen. Een andere voorwaarde was dat de vogels vrijwel direct na het afspelen van geluid moesten reageren. Verplaatsing tussen luisterpunten kon zo worden uitgesloten. In de praktijk bleek echter dat ook dit jaar weer alle vogels d.m.v. uitsluitende waarnemingen konden worden vastgesteld of dat de hemelsbrede afstand tussen nieuwe territoria groter dan één km was. Een dag later namen we ook enkele van de door ons als kansrijk bestempelde plekken in Noordwijkerhout mee in deze inventarisatie (volgens de in figuur 5 weergegeven route en de in figuur 6 aangegeven luisterpunten). 

Figuur 3: Bosroute

Figuur 4: Bosroute met luisterpunten

Figuur 5: Noordwijkerhout-route

Figuur 6: Noordwijkerhout-route met luisterpunten

Resultaten en vergelijk 

Boswachterij Noordwijk

In de Boswachterij Noordwijk namen we dit jaar 11 verschillende bosuilen waar, goed voor 6 territoria. Het ging om 6 zingende mannetjes en 5 roepende vrouwtjes. Dit betekende dan ook het hoogste aantal binnen deze driejarige telreeks! Opvallend vanwege de schijnbaar tegenvallende broedresultaten van vorig seizoen.  

Net als in 2024 en 2025 leverde het eerste luisterpunt (punt A) direct bosuilen op. Dit jaar ging het, net als in 2024, om een zeer territoriaal mannetje en vrouwtje. In 2025 werd vanaf dit punt alleen een zingend mannetje waargenomen. De vogels leken zich daarbij voornamelijk op te houden ten noorden van de Hoofdweg.

Het volgende territoria liet, conform onze ervaring in 2025, op zich wachten tot iets ten noordoosten van het Piet-Florisdal (Punt D). Het ging daarbij opnieuw om een zingend mannetje en een roepend vrouwtje. Ook in 2024 namen we hier een territorium waar en in 2025 ging het zelfs om 4 (2 man, 2 vrouw) tegen elkaar in zingende/roepende vogels.

De grote verrassing kwam vanuit de ca. 2 km lange bosstrook ten zuiden van de Duindamse Slag. In 2024 leverde dit stuk geen bosuilen op, waarna in 2025 een zingend mannetje ter hoogte van de Witte Raaf werd gehoord. Dit jaar werden we al vanuit het Piet Florisdal toegezongen door 2 tegen elkaar in zingende mannetjes en een roepend (en duet-zingend) vrouwtje. Beide vogels konden uitsluitend van de waarneming ten noordoosten van het Piet Florisdal worden vastgesteld. Het paartje bosuilen hield zich voornamelijk op in de bosstrook net ten zuiden van de Duindamse Slag, terwijl het overige mannetje vanuit de bosstrook tegen de Witte Raaf aan leek te zingen.

Hemelsbreed één kilometer ten zuidwesten van de zingende vogel bij de Witte Raaf, ter hoogte van uitzichtpunt Burgzicht, kon opnieuw een zeer territoriaal paartje bosuilen worden vastgesteld (tussen punt H en I). Beide vogels reageerden binnen enkele seconden na het afspelen van geluid. Een leuke toevoeging, aangezien er zowel in 2024 als in 2025 geen bosuilen in dit deel van de Boswachterij werden waargenomen.

Het laatste kansrijke stuk bevindt zich nog eens hemelsbreed1.2 km ten zuidwesten van uitkijkpunt Burgzicht, tegen Noordwijk aan. In 2024 namen we in dit deel van de Boswachterij slechts kortstondig één bosuil waar. In 2025 ging het om een paartje. Ook dit jaar waren bosuilen hier present met een zingend mannetje en ca.150 meter verder noordelijk een roepend vrouwtje.

Figuur 7: resultaten bosroute 2026

Vergelijkingstabel 2024-2026	Aantal Bosuilen BW Noordwijk	Aantal Territoria BW Noordwijk	Weer
2024	6	4	Temp: 6 graden Celcius, Wind: 3 bft. --> 4 bft., bewolkt, droog
2025	8	5	Temp: 2-3 graden Celcius, Wind: 2 bft., bewolkt, deels lichte miezer
2026	11	6	Temp: 2-3 graden Celcius, Wind: 2-3 bft., deels bewolkt, droog

Tabel 1: vergelijk aantallen en territoria van Bosuilen tussen 2024 en 2026 in de Boswachterij Noordwijk

Figuur 8: vergelijk resultaten in de Boswachterij Noordwijk 2024, 2025 en 2026

Noordwijkerhout (Oosterduinse Meer, Sancta Maria, Sint Bavo)

Het gehele Oosterduinse Meer leverde dit keer geen bosuilen op. In 2024 namen we hier wel een territoria waar en in 2025 ging het zelfs om 2 territoria (4 vogels). In tegenstelling tot de voorgaande twee jaren kon dit keer wél op landgoed Sancta Maria een paartje bosuilen worden vastgesteld. Het ging om 2 behoorlijk territoriale vogels aan de oostkant van het landgoed. Wellicht pendelen deze vogels heen en weer tussen het Oosterduinse Meer en Sancta Maria? Op landgoed Sint Bavo is het geschikte biotoop voor bosuilen de afgelopen jaren flink afgenomen door boskap en nieuwbouw. Ook de bosstrook ter hoogte van luisterpunt W heeft inmiddels plaats moeten maken voor bebouwing. Kortstondig werd nog wat geluid afgespeeld in de Engelse tuin, maar dit leverde zoals verwacht geen bosuilen meer op.

Figuur 9: resultaten Noordwijkerhout

Vergelijkingstabel 2024-2026	Aantal Bosuilen Noordwijkerhout (Oosterduinse meer, Sancta Maria, Sint Bavo)	Aantal Territoria Noordwijkerhout (Oosterduinse meer, Sancta Maria, Sint Bavo)	Weer
2024	1	1	Temp: 6 graden Celcius, Wind: 3 bft. --> 4 bft., bewolkt, droog
2025	4	2	Temp: 2-3 graden Celcius, Wind: 2 bft., bewolkt
2026	2	1	Temp: 2-3 graden Celcius, Wind: 3-4 bft., bewolkt, klam, dichte mist

Tabel 2: vergelijk aantallen en territoria van Bosuilen tussen 2024 en 2026 in Noordwijkerhout (Oosterduinse meer, Sancta Maria, Sint Bavo)

Figuur 10: vergelijk resultaten in Noordwijkerhout 2024, 2025 en 2026